![赛 博 空 间 的 奥 德 赛 [Saibo Konjian De Aodesai]](/media/com_fpss/cache/15_fc1da7257992fc36032e11db3df7a664_m.jpg)
Op weg naar het beloofde land! Pim Fortuyn en het politieke messianisme. 10de Rotterdamlezing. Rotterdam, 2 mei 2012.
Mevrouw de loco-burgemeester, meneer de rector, geachte aanwezigen,
Op zondag 6 mei a.s. herdenken wij dat Pim Fortuyn tien jaar geleden op brute wijze door milieuactivist Volkert van der Graaf werd vermoord, een voor Nederlandse begrippen ongehoorde daad van politiek geweld. Vriend en vijand zijn het er over eens dat de ‘Fortuyn-revolte’ de Nederlandse politiek diepgaand, en wellicht blijvend, heeft beïnvloed. Over de vraag wat die invloed precies is geweest en hoe we die dienen te waarderen, lopen de meningen echter sterk uiteen. Is het ‘gedachtegoed van Pim’ vooral gelegen in de inhoudelijke thema’s die hij agendeerde: immigratie en integratie, Nederlandse identiteit, islamisering, de kloof tussen politiek en burgers, en tussen media en burgers? Die stelling is bijvoorbeeld vijf jaar geleden verdedigd door Wim Couwenberg in zijn terugblik op de Fortuyn-revolte, waarbij hij aantekende dat dit politiek programma, ondanks de demonisering die Fortuyn ten deel viel, na diens dood van links tot rechts is overgenomen. In zijn onlangs gepubliceerde boek 10 jaar zonder Pim plaatst Joost Eerdmans vraagtekens bij die stelling. Volgens hem zijn Fortuyns islamkritiek en kritiek op het gebrek aan openheid in de politiek – zie het schimmenspel rond de benoeming van de nieuwe vicepresident van de Raad van State – nog steeds taboe en heeft de gevestigde politiek zich ook weinig aangetrokken van Fortuyns kritiek op de schaalvergroting in onderwijs en gezondheidszorg. Daarbij komt, naar mijn mening, dat Fortuyn weliswaar een scherp criticus was van de ‘Puinhopen van Paars’, maar in zijn boeken Aan het Volk van Nederland (1992) en De overheid als ondernemer (1993), uiteindelijk uit hetzelfde neoliberale vaatje tapte als Paars.
Op weg naar het beloofde land! Pim Fortuyn en het politieke messianisme. 10de Rotterdamlezing. Rotterdam, 2 mei 2012.
Mevrouw de loco-burgemeester, meneer de rector, geachte aanwezigen,
Op zondag 6 mei a.s. herdenken wij dat Pim Fortuyn tien jaar geleden op brute wijze door milieuactivist Volkert van der Graaf werd vermoord, een voor Nederlandse begrippen ongehoorde daad van politiek geweld. Vriend en vijand zijn het er over eens dat de ‘Fortuyn-revolte’ de Nederlandse politiek diepgaand, en wellicht blijvend, heeft beïnvloed. Over de vraag wat die invloed precies is geweest en hoe we die dienen te waarderen, lopen de meningen echter sterk uiteen. Is het ‘gedachtegoed van Pim’ vooral gelegen in de inhoudelijke thema’s die hij agendeerde: immigratie en integratie, Nederlandse identiteit, islamisering, de kloof tussen politiek en burgers, en tussen media en burgers? Die stelling is bijvoorbeeld vijf jaar geleden verdedigd door Wim Couwenberg in zijn terugblik op de Fortuyn-revolte, waarbij hij aantekende dat dit politiek programma, ondanks de demonisering die Fortuyn ten deel viel, na diens dood van links tot rechts is overgenomen. In zijn onlangs gepubliceerde boek 10 jaar zonder Pim plaatst Joost Eerdmans vraagtekens bij die stelling. Volgens hem zijn Fortuyns islamkritiek en kritiek op het gebrek aan openheid in de politiek – zie het schimmenspel rond de benoeming van de nieuwe vicepresident van de Raad van State – nog steeds taboe en heeft de gevestigde politiek zich ook weinig aangetrokken van Fortuyns kritiek op de schaalvergroting in onderwijs en gezondheidszorg. Daarbij komt, naar mijn mening, dat Fortuyn weliswaar een scherp criticus was van de ‘Puinhopen van Paars’, maar in zijn boeken Aan het Volk van Nederland (1992) en De overheid als ondernemer (1993), uiteindelijk uit hetzelfde neoliberale vaatje tapte als Paars.
ROTTERDAM (ANP) - Met zijn flamboyante stijl heeft Pim Fortuyn taboes doorbroken en thema’s op de agenda gezet, maar uiteindelijk had hij ook geen alternatieven voor de problemen in het land, zegt professor Jos de Mul, hoogleraar filosofie van mens en cultuur aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij houdt op 2 mei de tiende Rotterdam Lezing.
Op 6 mei is het 10 jaar geleden dat Pim Fortuyn werd vermoord. Na 10 jaar lopen de meningen nog steeds uiteen over wat de invloed van Fortuyn nu werkelijk op de Nederlandse samenleving en de politiek in het bijzonder is geweest. In de lezing waardeert De Mul de ideeën van Fortuyn in het licht van zijn messiaanse opvatting van politiek bedrijven; alsof hij de verlosser was.
,,Dat is wat hij deed: op een messiaanse manier politiek bedrijven, alsof hij de nieuwe Vader des Vaderlands was. In zijn boek De verweesde samenleving betoogt hij dat er symbolische gezien geen vader meer in de samenleving aanwezig is, zoals Drees dat bijvoorbeeld was. De vaderfiguren zijn in de vrije jaren zestig door de babyboomers aan de kant gezet, maar zijn volgens Fortuyn onontbeerlijk in de samenleving, zegt De Mul.
Fortuyn was een typische postmoderne politicus die nogal eens van politieke voorkeur wisselde, maar uiteindelijk de thema’s vond die hem electoraal succes bracht.’’ Dat waren met name multiculturalisme, islamitisering en de kloof tussen politiek en de burger. Die thema’s zijn met succes opgepikt door latere populisten als Geert Wilders.´´
VVD-politicus Frits Bolkestein zette dat thema ook wel op de kaart, maar veel minder confronterend. Bovendien deed hij dat van binnenuit de gevestigde politiek en dat is toch anders, vindt De Mul. ,,Overigens was daar toen binnen de VVD nog veel kritiek op, van onder meer Hans Dijkstal en de zijnen.´´
Fortuyn schetste als Messias onrealistische vergezichten, vindt de filosoof. Hij noemt alleen al het feit dat – na een generaal pardon - de grenzen voorlopig dicht moesten voor buitenlanders. ,,Afgezien van het feit dat dat om economische redenen onhaalbaar is, is dat ook juridisch gezien onmogelijk. Maar het koninkrijk van een Messias is nu immers nooit van deze wereld. Maar hij verwoordde daarmee wel het ongenoegen van een grote groep mensen en schetste een paradijselijk alternatief.’’
Het blijft moeilijk voorspellen wat er met de flamboyante politicus was gebeurd als hij was blijven leven en daadwerkelijk Den Haag had bestormd. De Mul denkt dat het uiteindelijk niet goed was afgelopen. ,,Fortuyn is vrijwel uit alle organisaties waar hij in zat met ruzie weggegaan. Binden kon hij niet. Hij had het een tijdje aardig gedaan, maar was daarna ook weer met slaande deuren vertrokken, vermoed ik. Ook in dat opzicht lijkt Wilders zich te ontpoppen als een waardige opvolger.’’
Ziel zonder lichaam. Gesprek met Taede Smedes over de ziel in het transhumanisme, onder leiding van Veronica Vasterling. Filosofisch Festival De Ziel van Nijmegen, Nijmegen 27 april, 2012.
Ziel zonder lichaam
Kunnen mens en computer ooit versmelten tot een nieuwe levensvorm, waarbij de ziel voortleeft in een computer? Nick Bostrom, een bekende transhumanist, stelde in zijn TED-lezing dat de mens een groot probleem moet overwinnen: zijn sterfelijkheid. Op dit moment sterft statistisch gezien 99,9 % van de mensen, volgens hem is dit niet nodig en kunnen we het sterfcijfer flink terugdringen. Transhumanisten geloven in een kern van de mens die zonder het lichaam kan voortbestaan. Het lichaam is zwak en kan door technologie vervangen worden, de ziel kan worden gevangen in technologie en zo eeuwig ‘leven'. Tijdens het festival gaan filosoof Jos de Mul en theoloog Taede Smedes onder leiding van filosoof Veronica Vasterling met elkaar in gesprek over de plaats van de ziel in het transhumanisme. Een zoektocht naar de menselijke kern.
Next Nature and the City. Invited lecture at the conference.“Nature and the City”. Organized by the Laboratory for Research on the City, the Italian Society for Aesthetics, in conjunction with the University of Bologna. Bologna, June 28-30, 2012.
The (Bio)technological Sublime. After Hours Conversation lecture. Institute for Advanced Study, Princeton, October 2, 2012.
In our (post)modern world it is no longer the superior forces of nature that calls forth the experience of the sublime, but rather, the superior forces of technology. However, with the transfer of power from divine nature to human technology, the ambiguous experience of the sublime also nests in the latter. In the era of converging technologies – information technology, biotechnology, nanotechnology and the neurosciences – it is technology itself that gains an ungeheuer character in its battle with nature. Without doubt these technologies have increased our power over nature enourmously.
Jos de Mul. Horizons of Hermeneutics: Intercultural Hermeneutics in a Globalizing World. Frontiers of Philosophy in China. Vol. 6, No. 4 (2011), 628-655.
DOI: 10.1007/s11466-011-0159-x (DOI) 10.1007/s11466-011-0159-x
Abstract Starting from the often-used metaphor of the “horizon of experience” this article discusses three different types of intercultural hermeneutics, which respectively conceive hermeneutic interpretation as a widening of horizons, a fusion of horizons, and a dissemination of horizons. It is argued that these subsequent stages in the history of hermeneutics have their origin in—but are not fully restricted to—respectively premodern, modern and postmodern stages of globalization. Taking some striking moments of the encounter between Western and Chinese language and philosophy as example, the particular merits and flaws of these three types of hermeneutics are being discussed. The claim defended is that although these different types of hermeneutics are mutually exclusive from a theoretical point of view, as interpreting beings in the current era we depend on each of these distinct hermeneutic practices and cannot avoid living on them simultaneously.
Keywords intercultural hermeneutics, globalization, horizon of interpretation, premodernism, modernism, postmodernism
Tragedy and repetition. XPONIKA AIΣΘHTIKHΣ / Annales d'esthetique / Annals for Aesthetics, Vol.46. Volume B (2011), 191-202.
Abstract According to writers such as Nietzsche, Steiner, and Oudemans and Lardinois the tragic culture of the Greeks has become entirely alien to us. They argue that within the Christian and modern worldview there is no place for tragedy anymore. In this article it is claimed that this does not entail in any shape or form that tragic events cannot take place anymore within Christian and modern culture. In modern culture this particularly happens, with no lack of tragic irony, precisely in the domain in which we believed tragedy had been eliminated: (our interaction with) technology.
Although technological tragedies differ in many respects from classical tragedies, they also show deep continuities. Just as in the case of their classical models, the behavior of the tragic heroes of our time is characterized by miscalculation (hamartia), blindness (atè) with regard to the tragic reality and foolhardiness (hybris).Now, tragic events do not automatically raise tragic awareness. Tragedies are characterized by the fact that the tragic heroes – unlike the spectators – are unaware of the fate that is befalling them, and coming about because of them. But most tragedies also have a reversal of circumstances (peripéteia), a moment at which hopeful expectation crumbles and the hero suddenly becomes aware of his tragic position. Postmodernity is another way of saying that modern culture recognizes itself as tragic.
Jos de Mul. 约斯·德·穆尔 , 激进浪漫主义 (Radical romanticism), in: 社会科学战线 (Social Science Front). 年第3期 (Issue 3, 2010), 第227-231页.
摘要: 在很多人看来 , 浪漫主义应当作为一个批判对象而存在 , 因为在本质上它是一种反启蒙 , 对扎 根于启蒙运动的现代性和民主文化构成了永久的威胁 。 文章认为 , 那些通常被归罪于浪漫主义的恶行事实 上并不是根源于过度的浪漫主义 , 而是由于浪漫主义的欠缺才发生的 , 浪漫主义并不追求绝对 , 它已经意识到绝对是一个不可企及的目标 。 也正是由于浪漫主义对待绝对的这种态度 , 使它成为介于现代性与后现代性之间的一种立场 。 如果说现代性以追求绝对的热情为特征 , 而后现代性以对这种追求的反讽为特征 ,那么 , 浪漫主义就构成了现代性的热情和后现代性的反讽之间的一种 “ 震荡 冶, 它对于保持二者之间的平衡是至关重要的 。 技术崇高( technological sublime ) 是现代性的合理结果 , 它的效应对于人类而言是喜忧参半的 。 在技术崇高咄咄逼人的现时代 , 艺术虽然不足以拯救我们 , 但是它可以使力得到舒缓 。 关键词: 激进浪漫主义 ; 艺术 ; 崇高 中图分类号: B835摇 文献标识码: A摇 文章编号: 0257-0246 ( 2010 ) 03-0227-05
