Op weg naar het beloofde land! Pim Fortuyn en het politieke messianisme. 10de Rotterdamlezing. Rotterdam, 2 mei 2012.

Mevrouw de loco-burgemeester, meneer de rector, geachte aanwezigen,

Op zondag 6 mei a.s. herdenken wij dat Pim Fortuyn tien jaar geleden op brute wijze door milieuactivist Volkert van der Graaf werd vermoord, een voor Nederlandse begrippen ongehoorde daad van politiek geweld. Vriend en vijand zijn het er over eens dat de ‘Fortuyn-revolte’ de Nederlandse politiek diepgaand, en wellicht blijvend, heeft beïnvloed. Over de vraag wat die invloed precies is geweest en hoe we die dienen te waarderen, lopen de meningen echter sterk uiteen. Is het ‘gedachtegoed van Pim’ vooral gelegen in de inhoudelijke thema’s die hij agendeerde: immigratie en integratie, Nederlandse identiteit, islamisering, de kloof tussen politiek en burgers, en tussen media en burgers? Die stelling is bijvoorbeeld vijf jaar geleden verdedigd door Wim Couwenberg in zijn terugblik op de Fortuyn-revolte, waarbij hij aantekende dat dit politiek programma, ondanks de demonisering die Fortuyn ten deel viel, na diens dood van links tot rechts is overgenomen. In zijn onlangs gepubliceerde boek 10 jaar zonder Pim plaatst Joost Eerdmans vraagtekens bij die stelling. Volgens hem zijn Fortuyns islamkritiek en kritiek op het gebrek aan openheid in de politiek – zie het schimmenspel rond de benoeming van de nieuwe vicepresident van de Raad van State – nog steeds taboe en heeft de gevestigde politiek zich ook weinig aangetrokken van Fortuyns kritiek op de schaalvergroting in onderwijs en gezondheidszorg. Daarbij komt, naar mijn mening, dat Fortuyn weliswaar een scherp criticus was van de ‘Puinhopen van Paars’, maar in zijn boeken Aan het Volk van Nederland (1992) en De overheid als ondernemer (1993), uiteindelijk uit hetzelfde neoliberale vaatje tapte als Paars.

Ziel zonder lichaam. Gesprek met Taede Smedes over de ziel in het transhumanisme, onder leiding van Veronica Vasterling. Filosofisch Festival De Ziel van Nijmegen, Nijmegen 27 april, 2012.

Ziel zonder lichaam

Kunnen mens en computer ooit versmelten tot een nieuwe levensvorm, waarbij de ziel voortleeft in een computer? Nick Bostrom, een bekende transhumanist, stelde in zijn TED-lezing dat de mens een groot probleem moet overwinnen: zijn sterfelijkheid. Op dit moment sterft statistisch gezien 99,9 % van de mensen, volgens hem is dit niet nodig en kunnen we het sterfcijfer flink terugdringen. Transhumanisten geloven in een kern van de mens die zonder het lichaam kan voortbestaan. Het lichaam is zwak en kan door technologie vervangen worden, de ziel kan worden gevangen in technologie en zo eeuwig ‘leven'.  Tijdens het festival gaan filosoof Jos de Mul en theoloog Taede Smedes onder leiding van filosoof Veronica Vasterling met elkaar in gesprek over de plaats van de ziel in het transhumanisme. Een zoektocht naar de menselijke kern.

Next Nature and the City. Invited lecture at the conference.“Nature and the City”. Organized by the Laboratory for Research on the City, the Italian Society for Aesthetics, in conjunction with the University of Bologna. Bologna, June 28-30, 2012.

The (Bio)technological Sublime. After Hours Conversation lecture. Institute for Advanced Study, Princeton, October 2, 2012.

In our (post)modern world it is no longer the superior forces of nature that calls forth the experience of the sublime, but rather, the superior forces of technology. However, with the transfer of power from divine nature to human technology, the ambiguous experience of the sublime also nests in the latter. In the era of converging technologies – information technology, biotechnology, nanotechnology and the neurosciences – it is technology itself that gains an ungeheuer character in its battle with nature. Without doubt these technologies have increased our power over nature enourmously.

Jos de Mul. Ways of Knowing. Invited participant seminar organized by the Center of Theological Inquiry and the Institute of Advanced Study. Princeton, USA.