The (Bio)technological Sublime. After Hours Conversation lecture. Institute for Advanced Study, Princeton, October 2, 2012.

In our (post)modern world it is no longer the superior forces of nature that calls forth the experience of the sublime, but rather, the superior forces of technology. However, with the transfer of power from divine nature to human technology, the ambiguous experience of the sublime also nests in the latter. In the era of converging technologies – information technology, biotechnology, nanotechnology and the neurosciences – it is technology itself that gains an ungeheuer character in its battle with nature. Without doubt these technologies have increased our power over nature enourmously.

Next Nature and the City. Invited lecture at the conference.“Nature and the City”. Organized by the Laboratory for Research on the City, the Italian Society for Aesthetics, in conjunction with the University of Bologna. Bologna, June 28-30, 2012.

Op weg naar het beloofde land. Fortuyn en het politiek messianisme. Tiende Rotterdamlezing, Rotterdam, Kriterion, Grandcafé Engels, Groothandelsgebouw. 2 mei, 2012, 19.30 uur.

Op 6 mei 2012 zal het tien jaar geleden zijn dat Pim Fortuyn op brute wijze werd vermoord door milieuactivist Volkert van der Graaf. Vriend en vijand zijn het er over eens dat de ‘Fortuyn-revolte’ de Nederlandse politiek diepgaand heeft beïnvloed. Over de vraag wat die invloed precies is geweest en hoe we die dienen te waarderen, lopen de meningen echter sterk uiteen. Is het ‘gedachtegoed van Pim’ vooral gelegen in de inhoudelijke thema’s die hij agendeerde (immigratie en integratie, islamisering, Nederlandse identiteit, criminaliteit, de kloof tussen politiek en burgers) of komt het veeleer tot uitdrukking in de populistische stijl waarmee Fortuyn politiek bedreef, en die de Nederlandse politiek sindsdien domineert?

Evenmin bestaat er veel overeenstemming over de vraag hoe de spectaculaire politieke opkomst van Fortuyn te verklaren is. Kwam dat doordat hij een stem gaf aan het ongenoegen dat door de politieke elite van het land decennialang was genegeerd? Was hij een ‘nationale Pietje Bell’ die straffeloos allerlei kattenkwaad mag uithalen omdat hij in de grond genomen een gouden hartje heeft? Of was het succes van de ‘politieke dandy’ Fortuyn een symptoom van de individualistische en hedonistische massacultuur die zich in de traditionele en nieuwe media breed maakt?

Een mogelijk antwoord op deze vragen is te vinden in Fortuyns beschouwingen over messiaanse politiek in zijn boek De verweesde samenleving (1995). In dit - volgens de ondertitel - ‘religieus-sociologische traktaat’ bespreekt Fortuyn ‘de destructie van de Wet van de vader’. Met die formule doelt hij niet alleen op de secularisatie, die in de westerse cultuur, Nederland voorop, heeft geleid tot een ondermijning van religie en religieuze autoriteiten, maar ook op de ondermijning van politieke autoriteit, die volgens hem vooral sinds de antiautoritaire jaren zestig zijn beslag heeft gekregen. Volgens Fortuyn zijn de huidige problemen in de samenleving het gevolg van deze destructie van de Wet. De oplossing die hij in zijn boek schetst is een terugkeer van de Vader, ‘in het gezin, op school, de vereniging, in de buurt, in de bedrijven en de instellingen en ten slotte in het publieke domein’. Fortuyn beschrijft  de nieuwe Leider in politiek-religieuze termen als een Mozes die het volk leidt naar het beloofde land. De laatste zin van het boek maakt duidelijk wie deze rol zal moeten gaan spelen: ‘Ik ben gereed. U ook? Op weg naar het beloofde land’.

In zijn lezing zal Jos de Mul opkomst en ondergang van Fortuyn en de latere wederwaardigheden van het Fortuynisme in de lokale Rotterdamse en nationale politiek bespreken en waarderen in het licht van deze messiaanse opvatting van politiek.

Jos de Mul. Ways of Knowing. Invited participant seminar organized by the Center of Theological Inquiry and the Institute of Advanced Study. Princeton, USA.

Paniek in de polder. Filosofisch Café Zwolle. 20 februari 2012.

Jos de Mul spreekt naar aanleiding van zijn meest recente Nederlandstalige boek - Paniek in de polder. Polytiek en populisme in Nederland(Zoetermeer: Klement, 2011) - over de opkomst en de domesticatie van het populisme in Nederland.

In een reeks prikkelende beschouwingen over fortuynistische paradoxen, schaatsende moslima's, tragikomische heldinnen, wedergeboren verlichters, eurosceptische nationalisten en islamofobe populisten a(l)la(h) Wilders fileert Jos de Mul messcherp en met de nodige humor de wederwaardigheden van vaderlandse politiek in het laatste decennium. Hij biedt een grondige analyse van onze interculturele samenleving en de onvrede met de parlementaire democratie. Bijzonder opmerkelijk is daarbij zijn pleidooi voor een seculier-polytheïstische staatspolitiek ('polytiek') die de Paniek buiten de Polder houdt en het tragisch besef erbinnen.

Ziel zonder lichaam. Gesprek met Taede Smedes over de ziel in het transhumanisme, onder leiding van Veronica Vasterling. Filosofisch Festival De Ziel van Nijmegen, Nijmegen 27 april, 2012.

Ziel zonder lichaam

Kunnen mens en computer ooit versmelten tot een nieuwe levensvorm, waarbij de ziel voortleeft in een computer? Nick Bostrom, een bekende transhumanist, stelde in zijn TED-lezing dat de mens een groot probleem moet overwinnen: zijn sterfelijkheid. Op dit moment sterft statistisch gezien 99,9 % van de mensen, volgens hem is dit niet nodig en kunnen we het sterfcijfer flink terugdringen. Transhumanisten geloven in een kern van de mens die zonder het lichaam kan voortbestaan. Het lichaam is zwak en kan door technologie vervangen worden, de ziel kan worden gevangen in technologie en zo eeuwig ‘leven'.  Tijdens het festival gaan filosoof Jos de Mul en theoloog Taede Smedes onder leiding van filosoof Veronica Vasterling met elkaar in gesprek over de plaats van de ziel in het transhumanisme. Een zoektocht naar de menselijke kern.